از متن فرانسه‌، كه زماني تصور مي‌شد متن اصلي است‌، تنها يك نسخه (كتاب‌خانه‌ٴ ملي‌ پاريس‌) در دست است و شرح رويدادها را از سال 1205 تا 1305 دربر دارد. در پي آن يك‌ جدول تاريخي تا سال 1333 آمده است‌. متن فرانسه در فاصله‌ٴ سال‌هاي 1331 و 1341 نوشته‌ شده است‌. لهجه‌ٴ آن پيكارد يا والون است‌.
تحرير ايتاليايي هم تنها در يك نسخه است‌، كه تاريخ روم مارينو سانودو به دنبالش آمده‌.
تحرير آراگوني تنها متني است كه داراي نام موٴلف است و در سال 1393 به اهتمام خوان‌ فرناندز دو هِـرِديا (متوفا 1396) رئيس شهسواران مهمان‌نواز فراهم شده است‌. ذيلي تا سال‌1377و ملحقات زيادي بر آن وجود دارد.

نيكه‌فوروس گرگوراس‌

نيكه‌فوروس گرگوراس‌،1 مورخ بيزانسي (1295 ـ 1359).
نيكه‌فوروس در سال 1295 در ارگلي بر كرانه‌ٴ جنوبي درياي سياه زاده شد و در آنجا و بعداً در قسطنطنيه تحصيل كرد. ظاهراً به محافل بالا راه داشته است‌، زيرا شخصي چون يوآنس گليكيس‌ سيزدهم (بِطريق 1316 ـ 1320) به او فن خطابه آموخته (نيكه‌فوروس در سال 1320 وصيت‌ بِطريق را تحرير كرده است‌). و تيودوروس متوخيتِس كاتب اعظم به وي نحو مي‌آموخته است‌؛ در عوض‌، نيكه‌فوروس آثار كلاسيك يوناني را به كودكان تيودوروس توضيح داده است‌. او طرف توجه آندرونيكوس پالئولوگوس دوم واقع شد و بدين ترتيب مانند او مورد نفرت قرار گرفت و با استعفاي آندرونيكوس در سال 1328 داروندارش را از دست داد، ولي در سايه‌ٴ حمايت متوخيتس از تبعيد رهايي يافت‌. او با متوخيتس در ترميم كليساي سنت ساويور در خورا (جامع قاهريه‌ٴ كنوني‌) شركت جست و به‌ويژه در گردآوري مصالح گران‌بهايي كه در آرايش‌ محراب به‌كار رفته كوشيد. پس از مرگ متوخيتس (1332)، نيكه‌فوروس در حكم متولي آن‌ كليسا و صومعه‌ٴ مجاورش كار مي‌كرد. بدبختانه او در بحث‌هاي پرشور مربوط به نور غيرمخلوق‌ كه عرفا مي‌توانند در رياضت‌هايشان بدان دست يابند (بارلام را ببينيد) درگير شد؛ و آن عقايد را رد كرد و از طرف يوآنس كانتاكوزنوس ششم‌، كه جانب هسيكاستيان را گرفته بود، مورد تعقيب‌ قرار گرفت‌. نيكه‌فوروس در سال 1351، هنگامي‌كه مردي سال‌خورده بود، در همان صومعه كه‌ خود به بازسازي آن كمك كرده بود زنداني شد و از جانب عرفاي ((نجيب‌)) (به‌نام مسيح‌؟) مورد تهديد و اهانت قرار گرفت‌. دوبار (1351، 1352) دوستي مخفيانه از او ديدار كرد و اخباري از جهان خارج به او داد. در سال 1354 با بركناري يوآنس كانتاكوزنوس از زندان آزاد شد. او در سال‌1359 يا اندكي پس‌از آن درگذشت‌.


Nicephoros Gregoras .1